Het overlijden van een dierbare brengt altijd emoties met zich mee. Helaas leert de praktijk dat conflicten op de loer liggen. Zo kan het voorkomen dat er een geschil is over het verdelen van de erfenis, dat er sprake is van wantrouwen jegens de executeur of dat er sprake is van onduidelijkheden over de erfenis na echtscheiding. In deze gevallen kan de hulp van een erfrechtadvocaat uitkomst bieden. Onze advocate mr. Janine Engels vertelt meer over het team van erfrechtadvocaten van Het Wetshuys Advocaten en Mediators.

Rol van een erfrechtadvocaat

Een erfrechtadvocaat is een advocaat die kennis en expertise in huis heeft op het gebied van erfrecht. Een advocaat zal eerst met u in gesprek gaan: wat zijn uw wensen, waar liggen de knelpunten en welke uitkomst wenst u te bewerkstelligen? Veelal zal de advocaat zich vervolgens tot de tegenpartij wenden: dit zijn bijvoorbeeld de andere erfgenamen of de executeur.

Er wordt altijd eerst geprobeerd om zonder tussenkomst van een rechter tot een voor de betrokkenen aanvaardbare oplossing te komen. Wanneer dit niet lukt kan de stap naar de rechter worden gezet. De rechter zal dan een oordeel vellen over de kwestie. Een rechter kan bijvoorbeeld een verdeling van de erfenis vaststellen of besluiten dat een executeur zijn werk niet goed gedaan heeft. Ook kan er in een procedure verzocht worden om een afschrift van stukken, zoals bankrekeningafschriften.

Ons kantoor heeft een team van erfrechtspecialisten, welk team onder leiding van mr. Sien Smeets en mr. Juulke Schobbers-Deinum al vele successen behaalden. Sien en Juulke zijn lid van de Specialisatievereniging Vereniging Erfrecht Advocaten Nederland (VEAN). Sien is ook lid van de Vereniging Familie en Erfrecht Advocaten Scheidingsmediators (vFAS), tevens is zij gecertificeerd vereffenaar en executeur. Het team bestaat verder uit mijzelf en mr. Marly van Rooij. Doordat we een relatief groot team hebben, is er altijd ruimte voor een stevige inhoudelijke discussie, waardoor wij altijd scherp blijven. Ons team houdt regelmatig besprekingen, waarbij actuele uitspraken en wetgeving met elkaar worden gedeeld. Het nog verder verhogen van de kwaliteit van de expertise erfrecht staat bij ons voorop.

Mediation

In sommige situaties kan mediation mogelijk een uitkomst bieden. Het Wetshuys Advocaten en Mediators beschikt over deskundige mediators. Bij mediation gaan de betrokkenen samen met tussenkomst van een mediator op zoek naar een oplossing. De mediator zorgt ervoor dat alle betrokkenen goed naar elkaar luisteren en dat de pijnpunten boven tafel komen. Vervolgens wordt er op zoek gegaan naar een oplossing waar alle betrokkenen zich in kunnen vinden.

Contact

Heeft u een geschil op het gebied van erfrecht? Neem dan gerust geheel vrijblijvend contact op met een van onze erfrechtspecialisten via advocaten@hetwetshuys.nl of via 077-3561100. Wij helpen u dan graag verder!

Wanneer een naaste overlijdt, zijn er twee manieren waarop iemand mogelijk kan erven. Wanneer iemand een testament heeft gemaakt, kan hij daarin bepalen wie zijn erfgenamen zijn of niet zijn. Als er geen testament is, blijkt uit de wet wanneer iemand erfgenaam is. In de regel zijn dat eerst de echtgenoot en kinderen. Wanneer die er niet zijn, dan zijn dit de ouders, broers en zussen. Wanneer iemand erfgenaam is, kan diegene op drie manieren met de erfenis omgaan: 1. hij kan de erfenis zuiver aanvaarden, 2. hij kan de erfenis verwerpen en 3. de erfenis kan beneficiair aanvaard worden.

Als de erfenis door alle erfgenamen zuiver aanvaard wordt, dan treden deze erfgenamen in de plaats van de overledene. Oftewel, zij krijgen zijn bezittingen en moeten zijn schulden betalen. Wanneer de erfenis wordt verworpen, dan moet gekeken worden wie dan de erfgenamen zijn. Als een van de erfgenamen beneficiair aanvaardt, ontstaan er ook verplichtingen voor alle erfgenamen. Beneficiair aanvaarden betekent, kort gezegd, dat eerst alle schulden worden voldaan. Alleen als er iets overblijft, dan wordt dit verdeeld. Als er nog schulden overblijven, gaan deze niet over op de erfgenaam.

Wanneer een of meer erfgenamen beneficiair aanvaarden, stelt de wet dat de erfenis vereffend moet worden. De erfgenamen treden dan gezamenlijk als vereffenaar op en moeten een aantal stappen zetten. Ook de erfgenamen die zuiver hebben aanvaard, treden op als vereffenaar. Dit is anders als er in het testament een executeur is benoemd en deze kan aantonen dat de erfenis ruimschoots positief is om alle schulden te kunnen voldoen. Lees meer over de taak van de executeur in mijn blog ‘Wat moet ik doen als executeur?’.

De vereiste stappen voor beneficiair en/of zuiver aanvaarden, zal ik hieronder uitwerken.

1. Inventarisatie en beheer

De erfgenamen moeten de erfenis samen beheren. Dat betekent dat zij de administratie dienen te verzorgen, de schuldeisers en schuldenaren moeten informeren en ervoor moeten zorgen dat de schulden niet onnodig oplopen. De erfgenamen als vereffenaren zijn bevoegd tot het doen van onderhoud en moeten ervoor zorgen dat de goederen worden behouden. Wanneer er onbekende erfgenamen zijn, moeten deze worden opgespoord.

2. Melding negatieve nalatenschap

Indien de schulden van de nalatenschap de bezittingen overtreffen, moeten de erfgenamen dit zo snel mogelijk doorgeven aan de kantonrechter. Dit moet per brief, waarbij een voorlopig overzicht van bezittingen en schulden meegestuurd dient te worden. Het doel van deze verplichting is dat de kantonrechter aanwijzingen kan geven over de manier waarop vereffend moet worden.

3. Oproeping schuldeisers

De erfgenamen als gezamenlijke vereffenaren moeten de schuldeisers per brief oproepen voor een bepaalde datum hun vordering in te dienen. Wanneer het adres van een schuldeiser niet bekend is, moet de kantonrechter hiervan op de hoogte worden gesteld. Wanneer de vereffenaren het niet eens zijn met de ingediende vordering, dan moeten zij de schuldeiser zo snel mogelijk hiervan op de hoogte stellen. Ook de vorderingen op overledene van de erfgenamen zelf, moeten worden ingediend.

4. Boedelbeschrijving en informatie geven aan de kantonrechter

De erfgenamen als vereffenaar zijn verplicht om zo snel mogelijk een boedelbeschrijving te maken. Hierop staan de bezittingen en voorlopige schulden van de overledene. Deze boedelbeschrijving moet ter inzage worden gelegd bij de schuldeisers en griffie van de kantonrechter. Let op: een boedelbeschrijving is geen beschrijving van de inboedel. Het is een opgave van alle bezittingen (woning, bankrekeningen etc.) en schulden, waaronder de inboedel. Er hoeft geen uitgebreide lijst van de inboedel te komen. Een beschrijving van de waarde is voldoende.

De erfgenamen als vereffenaar moeten op verzoek van de kantonrechter informatie geven en zijn aanwijzingen opvolgen

5. Bezittingen te gelde maken

Voor zover dit nodig is voor de betaling van de schuldeisers, maakt de vereffenaar de bezittingen van de nalatenschap te gelde. Dit betekent dat hij bijvoorbeeld een woning of auto mag verkopen, om met de opbrengst een schuld te voldoen. Over de keuze van de goederen die verkocht worden, moet hij overleggen met alle erfgenamen. Als een van de erfgenamen het er niet mee eens is, dan moet deze een termijn geboden worden om de zaak voor te leggen aan de kantonrechter.

6. Schulden voldoen

De vereffenaar dient een uitdelingsoverzicht op te stellen en te geven aan de schuldeisers. Daarna moet hij de schulden betalen. Deze worden naar rato voldaan, waarbij schuldeisers als bijvoorbeeld de bank in geval van een hypotheek of de Belastingdienst voorrang hebben.

7. Einde en ter beschikking stellen van overschot

Als alle schuldeisers uit de erfenis zijn voldaan, is de vereffening geëindigd. Een eventueel positief overschot, gaat naar de erfgenamen. Een tekort wordt niet op hen verhaald.

Contact

Wanneer u een erfenis moet vereffenen en u komt er niet goed uit, of u wilt dit niet zelf doen, neem dan contact op met ons kantoor. Wij hebben reeds vele erfgenamen bijgestaan en geadviseerd bij de vereffening. Soms is een vereffening voor de erfgenamen niet gewenst, omdat bijvoorbeeld de erfgenamen er samen niet uitkomen of omdat de nalatenschap ingewikkeld is. In dat geval kan een externe professionele vereffenaar worden benoemd. Onze advocaat-mediator Sien Smeets wordt regelmatig benoemd tot vereffenaar. U kunt haar altijd voordragen tot vereffenaar. Zij wikkelt de nalatenschap zakelijk en zorgvuldig af door onder andere rekening te houden met ieders gevoelens en emoties.

In het geval van een externe vereffenaar, moet er aan extra zware eisen worden voldaan. Lees hier meer over de verplichtingen van een door de rechter benoemde vereffenaar.

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? U kunt vrijblijvend contact met een van onze erfrechtspecialisten opnemen via 077-356 11 00 of advocaten@hetwetshuys.nl.

Download de gratis whitepaper over erfrecht

Op grond van de wet zijn er twee manieren waarop een vereffenaar in beeld komt bij de afwikkeling van een nalatenschap. Aan de ene kant is dat wanneer de erfenis door een of meer erfgenamen beneficiair is aanvaard (leest hierover meer in het blog Erfenis aanvaarden of verwerpen?). In dat geval zijn alle erfgenamen samen bevoegd om tot een vereffening over te gaan. Wanneer de rechtbank een vereffenaar benoemt, is tevens sprake van een verplichte vereffening. De door de rechtbank benoemde vereffenaar moet echter aan meer verplichtingen voldoen.

Hieronder zet ik de taken en verplichtingen van de door de rechter benoemde vereffenaar op een rij.

1. Inventarisatie en beheer

De vereffenaar moet de nalatenschap beheren. Dat betekent dat hij de administratie dient te verzorgen, de schuldeisers en schuldenaren moet informeren en ervoor moet zorgen dat de schulden niet onnodig oplopen. De vereffenaar is bevoegd tot het doen van onderhoud en moet ervoor zorgen dat de goederen worden behouden. De vereffenaar vertegenwoordigt de erfgenamen in en buiten rechte. De erfgenamen zelf zijn niet meer bevoegd. De voornaamste taak is ervoor te zorgen dat de belangen van de schuldeisers worden behartigd.

Bij de aanvang, direct na de benoeming, moet de vereffenaar ervoor zorgen dat de benoeming bekend gemaakt wordt door publicatie in de Staatscourant. Wanneer er onbekende erfgenamen zijn, moeten deze worden opgespoord.

2. Boedelbeschrijving en oproepen schuldeisers

De vereffenaar moet een boedelbeschrijving opstellen, waarop alle bezittingen en de voorlopige schulden staan. Let op: een boedelbeschrijving is geen beschrijving van de inboedel. Het is een opgave van alle bezittingen (woning, bankrekeningen etc.) en schulden, waaronder de inboedel. Er hoeft geen uitgebreide lijst van de inboedel te komen. Een beschrijving van de waarde is voldoende.

Deze moet ter inzage worden gelegd bij de kantonrechter. De vereffenaar moet de schuldeisers per brief oproepen om hun vordering, voor een door de kantonrechter te bepalen dag, in te dienen. Daarbij moet hij de schuldeisers ook openlijk oproepen in de Staatscourant om hun vorderingen in te dienen. Wanneer de vereffenaar onbekend is met het adres van een schuldeiser, dient hij de kantonrechter daarvan op de hoogte te stellen. Voorafgaand moet de vereffenaar dus aan de kantonrechter vragen een termijn vast te stellen.

Wanneer de vereffenaar het niet eens is met een vordering van een schuldeiser moet hij de schuldeiser daar zo snel mogelijk van op de hoogte stellen, zodat diegene zijn vordering kan laten vaststellen door de rechter. Na de termijn moet een lijst van voorlopig erkende en betwiste schuldeisers worden neergelegd bij de griffie van de kantonrechter. Indien de schuldeiser het niet eens is met de inhoud van de lijst, kan hij deze door de rechter laten vaststellen.

3. Informatie

De vereffenaar moet op verzoek van de kantonrechter informatie geven en zijn aanwijzingen opvolgen.

4. Bezittingen te gelde maken

Voor zover dit nodig is voor de betaling van de schuldeisers, maakt de vereffenaar de bezittingen van de nalatenschap te gelde. Dit betekent dat hij bijvoorbeeld een woning of auto mag verkopen, om met de opbrengst een schuld te voldoen. Over de keuze van de te verkopen goederen moet hij overleggen met alle erfgenamen. Als een van de erfgenamen het er niet mee eens is, dan moet deze een termijn geboden worden om de zaak voor te leggen aan de kantonrechter. Eventueel kan de vereffenaar – indien nodig – de kantonrechter verzoeken beslagen op te heffen.

5. Uitdelingslijst en verantwoording

Binnen zes maanden na de termijn, zie punt 2, moet de vereffenaar een rekening en verantwoording en uitdelingslijst neerleggen bij de griffie van de kantonrechter. De vereffenaar moet de schuldeisers en de erfgenamen ook per brief de uitdelingslijst en rekening en verantwoording toezenden. Deze kunnen binnen een maand nadat de beschikking is neergelegd in verzet komen. De vereffenaar laat met deze stukken zien wat hij heeft gedaan, welke bezittingen hij heeft aangetroffen en welke schulden er zijn. Tevens laat hij zien op welke manier de schuldeisers betaald gaan worden. In de regel worden deze na rato van hun aandeel in de schulden voldaan, tenzij er schuldeisers zijn die voorrang hebben, bijv. de bank bij een hypotheek, de Belastingdienst of de uitvaartverzekeraar. De uitdelingslijst wordt verbindend op het moment dat niemand binnen de termijn van een maand in verzet is gekomen.

6. Verzet

Het verzet kan gericht zijn op de hoogte van een vordering of het ten onrechte wel of niet voorkomen op de uitdelingslijst. Is verzet aangetekend, dan wordt de uitdelingslijst verbindend als de uitspraak op het verzet niet meer kan worden aangevochten.

7. Gronden voor beëindiging

Er zijn een aantal gronden waarop de vereffening beëindigd kan worden. Ten eerste kan de vereffening worden opgeheven wegens gebrek aan baten. Daarnaast kan deze opgeheven worden als er geen schulden zijn. Of wanneer de nalatenschap weer beheerd werd, terwijl de vereffening juist is uitgesproken, omdat er geen beheer was. De laatste grond is wanneer de uitdelingslijst verbindend is geworden, doordat er geen verzet meer mogelijk is.

8. Na de beëindiging

Als de uitdelingslijst verbindend is geworden, dient de vereffenaar binnen zes maanden de schuldeisers conform de uitdelingslijst te voldoen. Als de vereffening is geëindigd en er is een positief saldo, dan moet de vereffenaar zorg dragen voor overdracht van dit saldo in de nalatenschap, aan de erfgenamen. Wanneer deze er niet zijn, dan zorgt hij ervoor dat de nalatenschap naar de staat gaat.

Tenslotte – maar zeker niet onbelangrijk –, moet de vereffenaar de aangifte erfbelasting doen. Wanneer de vereffenaar dit niet doet is hij aansprakelijk richting de Belastingdienst.

Contact

Wanneer u een erfenis moet vereffenen en u komt er niet goed uit, of u wilt dit niet zelf doen, neem dan contact op met ons kantoor. Wij hebben reeds vele erfgenamen bijgestaan en geadviseerd bij de vereffening. Soms is een vereffening voor de erfgenamen niet gewenst, omdat bijvoorbeeld de erfgenamen er samen niet uitkomen of omdat de nalatenschap ingewikkeld is. In dat geval kan een externe professionele vereffenaar benoemd worden. Onze advocaat-mediator Sien Smeets wordt regelmatig benoemd tot vereffenaar U kunt haar altijd voordragen tot vereffenaar. Zij wikkelt de nalatenschap zakelijk en zorgvuldig af door onder andere rekening te houden met ieders gevoelens en emoties.

Wanneer de rechter een vereffenaar benoemt, heeft deze volgens de wet recht op loon. Lees hierover mijn volgende blog.

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? U kunt vrijblijvend contact met een van onze erfrechtspecialisten opnemen via 077-356 11 00 of advocaten@hetwetshuys.nl.

Download de gratis whitepaper over erfrecht

Als een naaste overleden is, moeten er veel zaken geregeld worden. Heeft de overledene geen testament, of is in een testament geen executeur benoemd, dan moeten de erfgenamen dat doen. In een testament kan de overledene dus ook een executeur benoemen. Diegene moet dan de nalatenschap beheren, tenzij in het testament de bevoegdheden zijn uitgebreid of beperkt.

Vaak is een naaste, bijvoorbeeld een broer, zus of kind benoemd. Ook komt het regelmatig voor dat er een vriend of ander familielid wordt benoemd, waarvan de overledene dacht dat deze goed in staat zou zijn de zaken na het overlijden te regelen. Soms wordt ook een deskundige benoemd, die als beroep de functie van executeur uitoefent. Ons kantoor is hier regelmatig bij betrokken. Het gaat dan vaak om ingewikkelde erfenissen, waarbij er in de nabije omgeving niemand is die de functie van executeur kan uitoefenen.

De functie van executeur is een verantwoordelijkheid, die soms wordt onderschat. Hieronder worden alle verplichtingen en bijzonderheden van de executeur uiteengezet.

1. Benoeming

Iemand kan een of meer executeurs in zijn testament benoemen. Daarbij kan opgenomen worden dat de executeur een of meer andere executeurs toe kan voegen of in zijn plaats kan stellen. Verder kan iemand opnemen dat wanneer een executeur komt te ontbreken, de kantonrechter bevoegd is iemand anders te benoemen. De executeur treedt pas in functie als er sprake is van overlijden. De benoeming moet worden aanvaard.

Wanneer er twee of meer executeurs zijn mogen deze alle taken en bevoegdheden uitoefenen, tenzij dit in het testament anders is bepaald. Als de executeurs het niet met elkaar eens zijn, kan de kantonrechter de knoop doorhakken of de werkzaamheden verdelen.

2. Taak en salaris

Tenzij de overledene in zijn testament anders heeft beslist, moet de executeur de erfenis beheren en de schulden voldoen. Wanneer van bepaalde erfgenamen geen adres bekend is, moeten deze door de executeur worden opgespoord.

Als er niks in het testament is geregeld, krijgt de executeur een salaris. Dit salaris is dan 1 % van het vermogen van de overledene op de sterfdag. Als de erfenis bijvoorbeeld bestaat uit een huis ter waarde van € 300.000,00 en er is een hypotheek van € 100.000,00, dan is de waarde van het vermogen € 200.000,00 en ontvangt de executeur € 2000,00.

Wanneer een familielid benoemd is, wordt vaak geen loon toegekend. Als een professioneel executeur wordt benoemd, wordt vaak het normale uurtarief van diegene gerekend of maakt de overledene voor zijn overlijden een prijsafspraak met de executeur.

3. Vertegenwoordiging van de erfgenamen

Als de executeur de benoeming aanvaardt, kunnen de erfgenamen niet over de erfenis beschikken, totdat de werkzaamheden van de executeur zijn geëindigd. Dit betekent bijvoorbeeld dat zij een woning niet kunnen verkopen of dat zij geen gebruik kunnen maken van een bankrekening van de overledene.

De executeur moet de erfgenamen in en buiten rechte vertegenwoordigen. Dit betekent dat hij degene is die de woning verkoopt of die een procedure bij de rechter voert. De erfgenamen mogen dit niet. De erfgenamen kunnen wel toestemming van de executeur of van de rechter vragen.

4. Boedelbeschrijving en oproepen schuldeisers

De executeur moet zo snel mogelijk een boedelbeschrijving maken, waarin hij de bezittingen van de overledene weergeeft en een voorlopige opgave van de schulden uiteenzet. Daarnaast moet hij de reeds bekende schuldeisers per brief oproepen om hun vordering in te dienen.

5. Verkopen om schulden te betalen

De executeur mag hetgeen in de nalatenschap zit alleen verkopen als dit nodig is om schulden te betalen. Als er geen schulden zijn, mag de executeur niet verkopen. Vaak is een belangrijke en hoge schuld, de erfbelasting. Als er genoeg geld op de bankrekening is om deze schuld en eventuele andere schulden te betalen, dan mag de executeur dus niet verkopen.

De executeur moet in overleg treden met de erfgenamen over de aanstaande verkoop. Als een erfgenaam het niet eens is met de verkoop, moet de executeur hem een termijn geven om de kantonrechter te laten beslissen. Wanneer de overledene in het testament heeft bepaald dat overleg niet hoeft, is er sprake van een uitzondering. De executeur kan dan zonder toestemming van de erfgenamen verkopen.

6. Geven van informatie

De executeur is verplicht alle informatie aan een erfgenaam te geven die hij wil hebben. Deze informatie moet dan wel gaan over zijn taak als executeur. Ook moet hij aan diegene die een beroep doet op de legitieme portie (bijvoorbeeld aan een kind dat onterfd is) alle informatie geven die nodig is om zijn legitieme portie te kunnen vaststellen. Als iemand een legaat krijgt van de overledene, moet de executeur aan diegene de informatie geven die nodig is om het legaat vast te stellen. De executeur heeft dus een grote informatieverplichting.

7. Doen van aangifte erfbelasting

Een verplichting die vaak vergeten wordt en grote verantwoordelijkheden met zich meebrengt, is het doen van de aangifte erfbelasting en het betalen van de erfbelasting vanuit de erfenis. Wanneer de executeur dit niet doet, of wanneer hij grote fouten maakt, kan hij zelf door de Belastingdienst worden aangesproken tot betaling en is hij in privé aansprakelijk, zelfs wanneer die executeur geen erfgenaam is.

8. Einde van de taak van de executeur

Uit de wet blijkt dat de taak van de executeur eindigt in verschillende gevallen. De belangrijkste reden is dat hij zijn taak heeft voltooid. De schulden zijn betaald en hij kan de erfenis afgeven aan de erfgenamen. Verder eindigt de taak bij het overlijden van de executeur, als hij failliet is, in de schuldsanering komt, of onder bewind of curatele komt te staan. Ook kan de executeur ontslagen worden door de kantonrechter. Wanneer de nalatenschap moet worden vereffend (bijvoorbeeld als er meer schulden dan bezittingen zijn of wanneer de rechter een vereffenaar heeft benoemd), eindigt de taak van de executeur ook.

9. Einde van het beheer

Als de taak van de executeur eindigt, betekent dit niet automatisch dat het beheer dat hij heeft eindigt. Het beheer eindigt pas als hij zijn taak heeft volbracht en de erfenis ter beschikking heeft gesteld aan de erfgenamen. De executeur kan echter niet oneindig de erfenis blijven beheren. De erfgenamen kunnen het beheer eindigen als alle schulden zijn betaald of wanneer 1,5 jaar is verstreken, nadat de erfenis in beheer is genomen door de executeur of in beheer had kunnen worden genomen.

10. Rekening en verantwoording

Als het beheer van de executeur is geëindigd, moet de executeur rekening en verantwoording afleggen aan de erfgenamen. Hij moet laten zien wat de bezittingen waren, wat de schulden waren, op welke wijze deze zijn voldaan en wat zijn kosten en werkzaamheden waren. De rechtspraak heeft hier een formulier voor ontwikkeld. Als de executeur zijn verplichtingen niet is nagekomen, kan hij aansprakelijk zijn voor de eventuele schade die hieruit voortvloeit. De executeur moet dus zorgvuldig zijn bij de uitvoering van zijn werkzaamheden.

Contact

De functie van executeur moet niet onderschat worden. Onze advocaat en mediator mr. Sien Smeets is gecertificeerd executeur en wordt regelmatig benoemd. Ook staat zij executeurs bij als zij hun taak uitoefenen of neemt zij de werkzaamheden uit handen. Sien is erfrechtspecialist en sinds 2004 werkzaam als advocaat.

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? U kunt vrijblijvend contact met een van onze erfrechtspecialisten opnemen via 077-356 11 00 of advocaten@hetwetshuys.nl. Of download nu onze whitepaper over erfrecht.

Download de gratis whitepaper over erfrecht

Het overlijden van een naaste is vaak emotioneel en ingrijpend. Meningsverschillen kunnen behoorlijk oplopen in een hectische periode. Het gebeurt steeds vaker dat er problemen ontstaan tussen erfgenamen. Deze vergen vaak veel en hebben baat bij een goede en snelle oplossing.

Onze erfrechtspecialist

De erfrechtspecialist van Het Wetshuys Advocaten en Mediators is mr. Sien Smeets. Sien wordt ondersteund door erfrechtadvocaten mr. Janine Engels en mr. Marly van Rooij. Sien is lid van de specialisatievereniging Vereniging Erfrecht Advocaten Nederland en de Nederlandse Organisatie voor Executeurs. Haar passie ligt bij het personen en familierecht en erfrecht. Zij ziet het telkens weer als een uitdaging om ervoor te zorgen dat haar cliënten een oplossing krijgen, waar zij volledig achter kunnen staan. Soms gaat dat via een procedure bij de rechter, soms wordt in overleg met de andere advocaat een oplossing gevonden.

Executeur en vereffenaar

Sien treedt regelmatig op als executeur of vereffenaar en volgde daartoe ook diverse specialisatieopleidingen. Zij is al diverse malen door de rechtbank benoemd. Sien staat erom bekend dat zij goed met emoties van cliënten en tegenpartijen kan omgaan en bij een conflict altijd rustig blijft, om op die manier tot een passende oplossing te komen. Vanuit die emoties probeert zij tot de meest passende en juridisch kloppende oplossing te komen.

Ook wanneer mensen zelf de erfenis van hun naasten willen afwikkelen, staat zij deze met raad en daad bij. Met name bij de meer ingewikkelde aspecten van de afwikkeling, staat de benadering en begeleiding van Sien als een huis. Zij zorgt ervoor dat de juiste stappen gezet worden. Zo krijgt het proces om tot een afwikkeling te komen voortgang, waardoor er rust kan ontstaan. Rust die soms hard nodig is om tot de verwerking van het verlies te komen.

Advies en Estate planning

Sien adviseert cliënten bij het opmaken van nieuwe testamenten en levenstestamenten, waarbij zij ervoor probeert te zorgen dat er zo min mogelijk belasting afgedragen wordt en de toekomstige erfenis naar de mensen gaat die voor de cliënt belangrijk zijn. Dit geeft rust.

Contact

Op 13 november, de Dag van het Erfenis, wordt u van harte uitgenodigd om contact op te nemen voor een kosteloos advies. Ook buiten de Dag van de Erfenis bent u altijd van harte welkom om uw vraag voor te leggen aan Sien of haar collega’s. Wij maken graag tijd voor u. Download ook onze gratis whitepaper met meer informatie over erfrecht.

Download de gratis whitepaper over erfrecht

Een nalatenschap. Veelal wordt in het dagelijks spraakgebruik het woord erfenis gebruikt. De erfrechtspecialist houdt zich echter met name vast aan de term nalatenschap. Wat bedoelen we daar nu eigenlijk mee?

Een nalatenschap is het vermogen dat krachtens erfrecht over gaat. De vraag die opkomt: wat wordt verstaan onder vermogen en wat wordt verstaan onder krachtens erfrecht?

Vermogen 

Onder het vermogen wordt verstaan het totaal van bezittingen en schulden. Wat bezittingen zijn is meestal wel duidelijk, bijvoorbeeld een woning, inboedel, spaargeld of een onderneming. Het begrip schulden van de nalatenschap neemt in het erfrecht een belangrijke plaats in. De wetgever heeft in artikel 4:7 BW ook uitgebreid uiteengezet wat de schulden zijn. Dit zijn:

1. De schulden van de overledene, die niet met zijn dood tenietgaan. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een hypotheek of openstaande rekeningen van gas, water en licht;
2. De kosten van de uitvaart;
3. De kosten van de afwikkeling van de nalatenschap (vereffening en executele);
4. Belastingen;
5. Vorderingen uit wettelijke rechten, legitieme portie of legaten (zie hierover een later artikel).

Het belang van schulden en bezittingen

De meeste mensen willen alleen erven als er iets te ontvangen is. Wanneer er meer schulden zijn dan bezittingen, dan erft men uiteraard liever niet. Het is dus van enorm belang te weten wat onder de schulden van de nalatenschap wordt verstaan. De bezittingen zijn zoals eerder gesteld meestal wel inzichtelijk. Een aangifte inkomstenbelasting kan een goed aanknopingspunt vormen. Echter, de schulden zijn niet altijd even duidelijk. Vaak komt het voor dat een erfgenaam niet goed weet of er schulden zijn. Het doorzoeken van de post en e-mail van de overledene kan ook een indicatie geven, echter dit geeft zeker geen duidelijkheid. Er zijn een aantal schulden die gemakkelijk vergeten worden. Een voorbeeld is: de vordering op de langstlevende in verband met het overlijden van de eerst overleden ouder. Dit kan worden verduidelijkt aan de hand van een voorbeeld.

Als Vader en Moeder getrouwd zijn en twee kinderen hebben, Broer en Zus (deze namen komen hier in Limburg nog steeds voor), en Vader overlijdt als eerste, dan zijn Moeder, Broer en Zus erfgenaam. Moeder erft echter het gehele vermogen en de kinderen krijgen een niet opeisbare vordering op hun Moeder. Deze vordering is opeisbaar, zodra Moeder overlijdt. Als de ouders samen een vermogen hadden van € 30.000,00 en zij waren getrouwd in gemeenschap van goederen, dan is de nalatenschap van Vader € 15.000,00. De kinderen hebben dan ieder een vordering op moeder van € 5.000,00. Deze vorderingen zijn schulden van de nalatenschap, wanneer Moeder overlijdt.

Moeder krijgt een nieuwe partner en trouwt opnieuw. Zij benoemt haar echtgenoot tot erfgenaam. Deze man heeft 1 kind. Tijdens dit huwelijk heeft zij haar hele vermogen uitgegeven aan reizen. Als Moeder overlijdt is er dus niets meer over. Stiefvader denkt dat er geen schulden zijn en aanvaard de erfenis. Maar dan komt er een onverwachte schuld om de hoek kijken, namelijk de schulden die Moeder had bij Broer en Zus in verband met het overlijden van Vader. Deze schuld is nu opeisbaar. Broer en Zus hebben nog ieder € 5.000,00 tegoed! Dit had stiefvader zich niet gerealiseerd.

Contact

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? U kunt vrijblijvend contact met een van onze erfrechtspecialisten opnemen via 077-356 11 00 of advocaten@hetwetshuys.nl.Lees meer over het onderwerp in onze gratis whitepaper over erfrecht.

Dood gaan we allemaal. Alle bezittingen en schulden die we tijdens leven hebben opgebouwd, laten we na. Dit is onze nalatenschap. Als specialist erfrecht zien we met enige regelmaat overeenkomsten, waarin mensen voor het overlijden afspraken hebben gemaakt over hun rechten of plichten na het overlijden. Bijvoorbeeld: vader heeft in zijn testament zijn drie kinderen tot erfgenaam benoemd. Een van deze drie kinderen benoemt hij tot executeur. Nog tijdens het leven van vader sluiten de drie kinderen een overeenkomst: het tot executeur benoemde kind zal zijn benoeming niet aanvaarden. De vraag komt op: mag dit?

De Nederlandse wetgever heeft ons allen in boek 4 BW een aantal rechten en bevoegdheden toegekend ten aanzien van onze nalatenschap. Hierbij moeten we denken aan:

• Het recht tot het maken van een testament
• Het recht om een erfenis te aanvaarden of te verwerpen

De wetgever is vrij duidelijk. Afspraken waarbij is overeengekomen dat een persoon afziet van zijn mogelijkheid om een testament te maken of een erfenis te aanvaarden, zijn nietig. Dit betekent dat deze afspraken geen werking hebben en worden geacht niet te hebben bestaan. Ook in het voorbeeld, zoals hierboven genoemd. De broer die benoemd is tot executeur kan niet bij overeenkomst vastleggen dat hij geen beroep op die benoeming zal doen. Deze afspraak is nietig. Na overlijden van vader kan hij zijn benoeming gewoon aanvaarden.

Belemmering erfrechtelijke bevoegdheden

Ook komen we in de praktijk tegen dat bijvoorbeeld twee partners of ex-partners vastleggen dat zij elkaar tot erfgenaam benoemen in een testament en dat zij dit niet zullen wijzigen. Bijvoorbeeld Ernie en Bert gaan samenwonen en willen zeker weten dat zij elkaars erfgenaam zijn. Zij stellen een contract op waarin zij overeenkomen dat zij allebei een testament zullen maken bij de notaris, waarbij zij elkaar tot erfgenaam benoemen. Tevens is vastgelegd dat zij dit testament niet zullen veranderen.  Zij denken er dan zeker van te zijn dat zij elkaars erfgenaam zullen zijn en blijven. Niets is minder waar.

Wanneer Bert tien jaar later overlijdt, denkt Ernie er zeker van te zijn dat hij erfgenaam is. Als dan blijkt dat Bert vijf jaar geleden toch nog Tommy tot erfgenaam heeft benoemd, kan Ernie daar niets aan doen. Weliswaar heeft Bert zijn afspraak geschonden, echter deze afspraak mochten Ernie en Bert niet maken en is dus niet geldig.

Overeenkomst niet opengevallen erfenis

Uit de wet blijkt dat een persoon ten aanzien van zijn erfenis alleen via een testament een erfgenaam kan benoemen of iemand kan onterven. Een erfgenaam is iemand die alle bezittingen en schulden van de overledene verkrijgt of een breukdeel daarvan. Dit betekent dat het niet mogelijk is dat Bert en Ernie in een overeenkomst vastleggen dat zij van elkaar zullen erven. Daarvoor zijn testamenten echt noodzakelijk.

Wanneer Bert en Ernie willen overeenkomen dat Ernie na het overlijden van Bert zijn kanarie krijgt en dat Ernie deze zal verzorgen, kan dit wel. Bert en Ernie maken namelijk geen afspraak over de gehele erfenis (of een breukdeel), maar over een klein onderdeel, namelijk de kanarie.

Gevolgen

Op grond van het voorgaande  is het advies aan cliënten om op hun hoede te zijn, wanneer zij afspraken willen maken over toekomstige erfenissen. Er zijn mogelijkheden om afspraken te maken, maar deze zijn beperkt. Toch kan het de moeite waard zijn om, bijvoorbeeld bij scheiding, afspraken te maken. De volgende situatie is hiervan een voorbeeld.

Bij een scheiding tussen een man en een vrouw wordt een partneralimentatie afgesproken. Mevrouw is voor haar levensonderhoud afhankelijk van die alimentatie. Meneer vindt het geen probleem om die alimentatie te betalen. Mevrouw vreest echter voor de situatie dat meneer eerder overlijdt. De alimentatie komt dan ten einde. Die verplichting gaat namelijk niet over op de erfgenamen. Meneer wil niet dat mevrouw op straat komt te staan na zijn overlijden en wil meedenken aan een oplossing voor mevrouw, waarbij mevrouw zeker weet dat zij na de dood van haar ex-partner nog recht heeft op een bedrag. Meneer stelt voor om een testament te maken, waarin hij bepaalt dat mevrouw een legaat krijgt ter hoogte van € 50.000,00. Daarmee kan mevrouw in haar levensonderhoud voorzien.

Als scheidingsmediator dien je beide echtelieden erop te wijzen dat mevrouw hiermee geen zekerheid heeft. Meneer heeft immers altijd het recht om zijn testament te wijzigen. Mevrouw wil dit risico niet lopen. Een oplossing hier zou kunnen zijn dat partijen in het scheidingsconvenant afspreken dat meneer aan mevrouw een bedrag van € 50.000,00 schuldig is, welke opeisbaar is na zijn overlijden. Deze afspraak moet wel bekrachtigd worden door de notaris. Omdat er nu een afspraak ten grondslag ligt aan het toekennen van het bedrag van € 50.000,00 en omdat het niet gaat om de gehele erfenis of een breukdeel daarvan, houdt deze afspraak stand na het overlijden van meneer. De afspraak gaat over op de erfgenamen. Zij zijn verplicht het bedrag uit te keren.

Contact

Hoewel er binnen de kaders van de wet zeker mogelijkheden zijn om overeenkomsten te maken voor overlijden is het belangrijk dat deze zorgvuldig tot stand komen. Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? U kunt vrijblijvend contact met een van onze erfrechtspecialisten opnemen via 077-356 11 00 of advocaten@hetwetshuys.nl. Meer lezen over erfrecht? Download nu onze gratis whitepaper.

Onwaardig. Het is een woord wat we niet dagelijks gebruiken, maar in het erfrecht een belangrijke rol kan spelen. In normaal Nederlands zou je het woord onwaardig kunnen vertalen als: niet waard om te erven. Er kunnen talloze gevallen zijn, waarbij nabestaanden van mening zijn dat mensen het niet waard zijn om te erven. Bijvoorbeeld: Broer vindt dat Zus het niet waard is om te erven, omdat zij hun moeder nooit bezocht. In dit voorbeeld is er echter geen sprake van juridische onwaardigheid. Die juridische onwaardigheid speelt een belangrijke rol.

Welke vereisten zijn er om te kunnen erven?

 Uit de wet blijkt namelijk dat er een aantal vereisten zijn om te kunnen erven. Deze vereisten zijn:

1. Iemand moet overleden zijn;
2. De erfopvolger moet bestaan;
3. De erfopvolger moet op grond van de wet of op grond van een testament geroepen zijn;
4. De erfopvolger mag niet onwaardig zijn.

Conclusie moet dus zijn dat een erfopvolger niet kan erven als hij onwaardig is.

Wanneer is iemand onwaardig om te erven?

Bepaalde handelingen maken iemand automatisch onwaardig om uit een nalatenschap voordeel te krijgen. De wetgever heeft dit uitgewerkt in de wet. Bepaalde handelingen liggen voor de hand. Andere handelingen liggen minder voor de hand.

1. Ombrengen van de erflater;
2. Andere misdrijven;
3. Dwingen of voorkomen testament;
4. Verduisteren of vervalsen testament;
5. Tijdstip van vaststellen onwaardig.

Ombrengen van de erflater

Diegene die veroordeeld is, omdat hij de overledene heeft omgebracht of omdat hij geprobeerd heeft dit te doen, is onwaardig om te erven. Ook diegene die dit heeft voorbereid of daaraan heeft deelgenomen kan niet erven. Als Zus moeder om het leven brengt, ligt het voor de hand dat zij niet kan erven. Ook als zij dit probeert of iemand daarbij helpt, erft zij niet. Het zou immers stuitend zijn als diegene een misdrijf als doodslag of moord begaat en financieel voordeel zou kunnen krijgen door deze misdaad.

Let op: als er nog mogelijkheden zijn om de uitspraak van de rechter aan te vechten, dan is er nog geen sprake van onwaardigheid. Pas als de uitspraak van de rechter definitief vaststaat kan er sprake zijn van onwaardigheid.

Andere misdrijven

Diegene die is veroordeeld, omdat hij een misdrijf heeft gepleegd waarop vier jaar of meer gevangenisstraf staat, erft niet. Dit misdrijf moet dan wel gepleegd zijn jegens de overledene. In het geval van Broer en Zus zou Zus niet erven als zij veroordeeld is, omdat zij een gouden ring van moeder heeft gestolen. Ook als zij dit probeert of iemand daarbij helpt, erft zij niet. Wanneer door de rechter is vastgesteld dat Zus tegen moeder ten onrechte een beschuldiging heeft gedaan van een misdrijf waar vier jaar of meer cel op staat, erft zij ook niet.

Het zou als stuitend ervaren kunnen worden dat diegene die de overledene bestolen heeft of een ander misdrijf jegens hem of haar heeft gepleegd zou kunnen erven. Echter, toch zijn er uitzonderingen mogelijk. Daarover later in dit artikel meer. Overigens geldt ook hier dat de uitspraak van de rechter definitief moet zijn.

Dwingen of voorkomen testament

Stel dat Zus vermoedt dat moeder haar zou willen onterven en zij besluit moeder te chanteren of te bedreigen en daarmee voorkomt zij dat moeder naar de notaris gaat om een testament te maken. Of een andere mogelijkheid, de buurman is uit op het vermogen van moeder en besluit moeder te dwingen om naar de notaris te gaan, alwaar moeder de buurman benoemt tot enig erfgenaam en daarmee Broer en Zus buiten spel zet.

In beide gevallen is er sprake van onwaardigheid. Wel moet worden aangetoond dat Zus dan wel buurman moeder bedreigd hebben.

Verduisteren of vervalsen testament

Wanneer Zus het testament bewust kwijt maakt of wanneer zij het testament van moeder vervalst, erft zij niet. Ook nu moet worden aangetoond dat Zus dit gedaan heeft. Wanneer dat lukt, vist Zus alsnog achter het net. Diegene die vals probeert te spelen, wordt door de wetgever direct gestraft en buiten spel gezet.

Tijdstip van vaststellen onwaardigheid

De onwaardigheid kan aan de dag treden, nadat diegene het voordeel uit de erfenis al heeft gehad, bijvoorbeeld Zus heeft haar deel van de erfenis al ontvangen. Wanneer later blijkt dat Zus moeder om het leven heeft gebracht en zij daarvoor veroordeeld wordt, vervalt de grond voor de ontvangst van de erfenis en zal deze terug moeten naar de erfgenamen.

Uitzonderingen?

De onwaardigheid vervalt wanneer de erflater aan de onwaardige op ondubbelzinnig wijze zijn gedraging heeft vergeven. Bijvoorbeeld: moeder vergeeft Zus voor het feit dat zij haar gouden ring heeft gestolen. Maar bijvoorbeeld ook in het geval dat een kind (tevens arts) door euthanasie een einde maakt aan het leven van de ouder en op die grond is veroordeeld, kan in een schriftelijke verklaring van de ouder, waarin de wens tot euthanasie is neergelegd, mogelijk als een vergeving bij voorbaat worden gezien.

Contact

De bovenstaande materie is niet altijd even duidelijk, met name als iemand een beroep doet op de uitzonderingen. Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? U kunt vrijblijvend contact met een van onze erfrechtspecialisten opnemen via 077-356 11 00 of advocaten@hetwetshuys.nl. Meer lezen over het onderwerp? Download nu onze gratis whitepaper over erfrecht.